www.medinetaybe.com bünyesinde vekil hac yapılmaktadır.Vekil hac yapdırmak isteyen kardeşlerimizin bizlere ulaşarak gerekli bilgileri alabilirler. İletişim için tıklayın.

www.medinetaybe.com/new/index.php?option=com_content&view=article&id=562&Itemid=106

Vekil Hac nedir ?

Hac gibi hem bedenî hem de malî ibadetlerde, yükümlünün bizzatedadan aczi halinde vekâlet câizdir; aksi halde câiz değildir.

· Ölüm,

· Yaşlılık,

· Devamlı hastalık,

· Kadınların birlikte yolculuk yapacak mahremlerinin bulunmayışı,gibi sebeplerle bizzat haccedemeyecek kimselere vekâleten yapılanhac, onlar adına yapılmış olur. Bu durumdaki kimselerden, üzerlerinehac farz olmuş olanların, bedel göndererek vekâleten hac yaptırmaları gerekir.Vekâleten yapılan hac ile bunların hac borçları eda edilmiş sayılır.

Üzerlerine hac farz olduğu halde, kendileri haccetmedikleri gibi, bedel degöndermeden vefat eden kimselerin ise, kendi yerlerine haccetmek üzere bedelgönderilmesini vasiyet etmeleri gerekir. Bıraktıkları mirasın üçte biri, bedelgönderilecek kişinin masrafını karşıladığı halde, mirasçılar bedel göndermezlerse,Allah katında sorumlu olurlar. Mirasın üçte biri bedelin masrafını karşılamazsaveya ölenin bu konuda vasiyeti yoksa, mirasçılar bedel göndermeklesorumlu olmazlar. Ancak, vasiyet olmasa veya mirasın üçte biri bedel göndermeyeyetmese bile, mirasçılar masrafını kendileri karşılayarak onun adınahacceder veya ettirirlerse, yükümlünün hac borcu ödenmiş olur. Rivayet edildiğinegöre Has‘am kabilesinden bir kadın Peygamberimiz’e gelerek, babasınınbinek üzerinde duramayacak kadar yaşlı olduğunu söylemiş ve kendisininonun adına haccedip edemeyeceğini sormuş, Peygamberimiz de buna izinvermiştir (Buhârî, “Hac”, 1; Müslim, “Hac”, 407). Şâfiîler'e göre ise, üzerine hac farz olduğu halde, haccetmeden vefat eden kişinin,bu konuda vasiyeti olmasa ve mirasının üçte biri hac masrafını karşılamasabile, mirasçılar mirasın tamamı ile, onun adına haccetmek veya ettirmekleyükümlüdür. Çünkü Hz. Peygamber, haccı diğer kul borçlarına benzetmiş veAllah hakkının ödenmeye daha lâyık olduğunu ifade etmiştir (Buhârî, “Cezâü'ssayd”,22). Kendisine hac farz olduğu yıl, hac için yola çıkan fakat haccedemedenvefat eden kişinin bedel gönderilmesini vasiyet etmesi gerekmez ise de üzerinehac farz olduğu yıl haccetmeyip, daha sonra hac yolculuğuna çıkan kişihaccetmeden vefat ederse, yerine bedel gönderilmesini vasiyet etmesi gerekir. Budurumda bedel, Ebû Hanîfe'ye göre bu kişinin memleketinden, Ebû Yûsuf veİmam Muhammed'e göre ise, vefat ettiği yerden gönderilir.

Farz Olan Hac İçin Vekâlet Şartları

Farz olan haccın bedel tarafından yapılan hacla eda edilmiş sayılabilmesi için:

1. Adına haccedilecek kişi vefat etmiş veya yaşlılık, iyileşme ümidi olmayanhastalık, kadının birlikte yolculuk yapacağı mahreminin bulunmamasıgibi sebeplerle, bizzat haccetmekten devamlı olarak âciz olmalıdır. Bizzathaccetmekten devamlı olarak âciz olduğu konusunda galip zan bulunankişi, adına vekâleten haccedildikten sonra haccedebilecek hale gelse bile,vekilin yaptığı hacla borcu ödenmiş olur. Fakat acz hâli geçici olan veyabizzat haccedebilecek durumda olan kişi adına vekâleten yaptırılan hac nâfileolur; ayrıca kendisinin haccetmesi gerekir.

2. Adına haccedilecek kişiye hac, önceden farz olmuş olmalıdır.Üzerine hac farz olmayan kişi adına vekâleten yapılan hac nâfile olur.Bu kişiye daha sonra hac farz olursa, bizzat haccetmesi, hac etmekten acizolması halinde ise, tekrar bedel göndermesi gerekir.

3. Bedel gönderilecek kişi müslüman, akıllı, ergenlik çağına ulaşmış veyamümeyyiz olmalıdır. Henüz buluğa ermemiş mümeyyiz çocuk, bedelolarak başkası adına haccedebileceği gibi kadının da başkası adına vekâletenhaccetmesi câizdir. Hanefîler'e göre bedel gönderilecek kişinin, dahaönce haccetmiş olması efdal ise de şart değildir. Şâfiî ve Hanbelîler'e göre,vekilin daha önce haccetmiş olması gerekir. 4. Vekil, ihrama girerken sadece gönderen adına niyet etmelidir. Vekilkendisi için de niyet eder veya birkaç kişiden vekâlet alıp her biri için niyetederse, kendi adına haccetmiş olur, aldığı paraları iade etmesi gerekir.5. Vekil için ücret şart koşulmamalıdır. Çünkü hac ibadettir. İbadetler ücretledeğil ancak Allah'ın rızâsını kazanmak için yapılır.Vekil hacla ilgili masrafları için kendisine verilen parayı israf etmeden ve aşırıkısmadan, normal şekilde harcar. Artan miktarı dönüşünde iade eder. Bunungeri alınmayıp hediye olarak vekile bırakılmasında bir sakınca yoktur.

6. Bedel gönderilen kişinin hac masrafı, gönderen tarafından karşılanmalıdır.Başkası adına, kendi parasıyla hacceden kişi, kendisi için haccetmişolur. Bu haccın sevabını başkasına bağışlayabilirse de bununla o kimseninüzerindeki hac borcu ödenmiş olmaz. Şâfiîler'e göre ödenmiş olur.

7. Adına haccedilen kişi, kendisi için haccetmesini vekilden istemiş olmalıdır.İzin veya vasiyeti olmadan, bir kimse adına başkası tarafından yapılanhac ile, o kimse üzerindeki hac borcu düşmez. Şâfiîler'e göre düşer.

8. Vekil, haccı bizzat kendisi yapmalıdır.Hastalık, tutuklanma gibi bir mazeretle gönderenin bilgi ve izni dışında,vekil görevi başkasına devrederse, aldığı parayı iade etmesi gerekir. Ancakbu konuda yetkili kılınmışsa, yerine başkasını vekil edebilir.

9. Vekil, gönderenin isteğine uymalı, onun istediği haccı yapmalıdır.İfrad haccı istenildiği halde, vekil temettu‘ haccı yaparsa, gönderen adınadeğil, kendi adına haccetmiş olur, aldığı parayı iade etmesi gerekir. İfradhaccı istenildiği halde, kırân haccı yaparsa, Ebû Hanîfe'ye göre hüküm yineaynıdır. Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'e göre ise, istihsanen gönderenadına haccetmiş sayılır. Gönderen, ifrad, temettu‘ veya kırân haccındanbirini ismen belirtmeksizin, sadece "hac yapılmasını" istemişse, ifrad haccıistemiş olduğu kabul edilir. Ancak "dilediğini yap" gibi bir ifade ile seçimivekile bırakmışsa, vekil dilediği haccı yapabilir.

10. Adına haccedilmesini vasiyet eden kişi, sarfedilecek paranın miktarını vevekilin nereden gönderileceğini belirlemişse, buna uymak gerekir. Şayet belirlememişse,vasiyet edilen para veya mirasın üçte biri yeterli ise, vekil adına haccedilecekkişinin memleketinden, yeterli değilse yettiği yerden gönderilir.

11. Vekil, gönderen adına yapılacak menâsiki tamamlamadıkça kendisiiçin umre yapmamalıdır.HAC VE UMRE 569İster hac, ister umre için gönderilmiş olsun, vekil ancak gönderen adınayapılacak menâsiki tamamladıktan sonra, kendisi için umre veya hac yapabilir.Aksi halde yolculuğu kendi adına yapmış sayılacağından aldığı parayıiade etmesi gerekir.

12. Vekil, yürüyerek değil, vasıtaya binerek haccetmelidir. Vasıta ücretinikendisine alıkoymak için, yürüyerek haccederse, kendisi adına haccetmiş olur.Başkası adına yapılacak nâfile hac için, vekilin müslüman, akıllı vemümeyyiz olması, adına haccettiği kişi için ihrama girmesi ve haccı ücretkarşılığı yapmaması şartları yeterlidir. Başkası adına hacceden vekil, haccıifsat ederse aldığı parayı iade eder. İradî olarak işlediği cinayetler için ödenecekfidye ve ceza kurbanlarının bedellerini kendisi karşılayacağı gibi, göndereninizniyle bile olsa, temettu‘ veya kırân haccı yaptığı takdirde, kırân vetemettu‘ hedylerini de kendi parasıyla keser. İhsâr kurbanı ise, gönderenin parasından kesilir. Çünkü bunda vekilin kusuru ve dahli yoktur.